Het ontstaan van stoom voor Engelse treinen

Op maandag 9 maart hebben we in een korte bijdrage op deze site reeds gewezen op het bestaan van de BBC Two-reportageserie Railway Walks over oude spoorwegen, die al geruime tijd buiten gebruik zijn, en die onlangs lopend zijn gevolgd door Julia Bradbury, vanzelfsprekend in het bijzijn van een cameraploeg die het geheel heeft gefilmd en waarvan de interessantste momenten zijn bijeengebracht in een nieuwe aflevering met een lengte van een half uur, die op maandag 23 maart zal worden uitgezonden door genoemd televisiestation, tussen 21:00 uur en 21:30 uur onze tijd.


Deze keer wordt het gebied rond Redruth in Cornwall voorgesteld, waar veel tin en koper in de bodem zat en werd ontgonnen. Daardoor is die streek in de negentiende eeuw de rijkste van heel Engeland geworden. In deze aflevering van Railway Walks zijn we getuige van Julia's ontdekkingstocht te voet langs een spoorlijn, die inmiddels honderdveertig jaar buiten gebruik is.
Het is een bijzondere onderneming en de uitwerking daarvan in een reportage van zo'n dertig minuten is niet alleen fascinerend voor fanatieke liefhebbers van treinen, locomotieven en spoorwegen.

Een tocht door Afghanistan door Benedict Allen

De eeuw van de (ontdekkings)reiziger
In de nacht van maandag 16 op dinsdag 17 maart — tussen 01:50 en 02:50 uur onze tijd — presenteert de Britse televisiezender BBC Two het eerste deel in een reeks van drie reportages met de titel Travellers century. Deze eerste aflevering is gewijd aan de avonturier en schrijver van reisverhalen Eric Newby (1919-2006).


De schrijver, onderzoeker en filmmaker/televisiepresentator Benedict Allen (geboren 1960) heeft een reportage gemaaktvan een reis door Afghanistan, zoals deze goed een halve eeuw geleden — dus voor zijn geboorte — werd gemaakt door Eric Newby, die bekend geworden is met tal van verschillende boeken over zijn reizen.
Benedicht Allen is tot de conclusie gekomen dat er in die halve eeuw in het bewuste gebied weinig is veranderd. Details over deze film — die tussen eind juli en medio oktober 2008 reeds acht keer door BBC Four werd uitgezonden — en over het leven en de wederwaardigheden van Eric Newby zijn te vinden op het betreffende gedeelte van de BBC-website.
___________
Foto: Eric Newby (BBC Four).

Wandelingen langs oude Engelse spoorwegen

Het Peak District is centraal gelegen in het Noorden van Engeland. Daar loopt de immens geliefde Monsal Trail, een oude spoorweg. In een speciale reportageserie met de overkoepelende titel Railway Walks volgt Julia Bradbury lopend oude spoorwegen in Engeland. De aflevering, die de Britse televisiezender BBC Two op maandag 9 maart zal uitzenden, tussen 21:00 uur en 21:30 uur onze tijd, draagt de titel Peak Express. En hier, in Derbyshire — het hart van dat Peak District — begint Julia Bradbury haar reeks verkenningen van de inmiddels verloren gegane spoorlijnen. In het kader van deze eerste 'wandeling' stuit ze op oude viaducten, en volkomen overgroeide gedeelten van die oude spoorlijn.
De hele serie is inmiddels in de vorm van een dvd verschenen.

Berggebieden tussen Europa en Azië

Drie avonden achtereen
Arte-televisie startte op maandag 16 februari een nieuwe, driedelige serie met als titel Zwischen Europa und Asien, waarin bergachtige regio's in grensgebieden tussen die beide werelddelen worden verkend. Drie dagen achtereen, maandag, dinsdag en woensdag — steeds tussen 19:00 uur en 19:45 uur — worden even zo vele gebieden voorgesteld.
Veel heeft zich in de loop der geschiedenis in die streken afgespeeld. Niet alleen werden daar veelal de onenigheden tussen de partijen — met hun geheel eigen zeden en gewoonten, en daardoor met tegengestelde belangen — uitgevochten, eveneens werd daar handel gedreven en kwam het tot allerlei andere vormen van uitwisseling, waardoor in zulke streken toch een amalgaam van cultuur uit beide achtergronden is ontstaan. Toch is de eigenheid van de beide streken aan weerszijden van de grens overeind gebleven.

Kaukasus
Als eerste was de Kaukasus aan de beurt in een filmuit 2008 die door Peter Adler werd gerealiseerd voor de Mitteldeutsche Rundfunk (MDR). Daar doen de deelnemers aan de speciale expeditie — ter exploratie van de verschillende grensgebieden — verrassende ontdekkingen bij de mensen die in de betreffende gebieden hun dagelijkse bestaan overeind houden. Dat zijn de problemen van vandaag de dag, welke worden belicht. Maar in dat gebied ontkomt men niet aan de verhalen die vroeger zich aldaar zouden hebben afgespeeld: over Jason en Medea, en de Georgische koning Davit. Daarnaast wordt aandacht besteed aan het wetenschappelijk belang van de streek, waar relatief kort geleden ontdekkingen zijn gedaan die voor de paleontologie van groot belang zijn, aangezien deze meer vertellen over wat er zich bijna twee miljoen jaar geleden reeds heeft voorgedaan.
Deze film wordt herhaald op maandag 23 februari, 's middags om 14:00 uur.

Jamal
Dinsdag 17 februari was de aandacht gevestigd op het schiereiland Jamal in het noordwesten van Siberië. In de eigen taal van de Nenzen, de oorspronkelijke bewoners van deze streek, betekent de naam Jamal "rand van de wereld". Deze mensen, die inmiddels de laatste rendier-nomaden zijn, leven geheel in harmonie met de natuur.
In deze film wordthet gezin Tibitschi voorgesteld: het leeft in een tent van rendiervellen. Rondom bevindt zich de eindeloze toendra. Het ligt voor de hand dat hier geen moderne communicatiemiddelen aanwezig zijn en er evenmin energie bestaat in de vorm van gas en/of elektra. Ze voorzien in hun levensonderhoud door vissen uit de rivier, daarnaast plukken ze bessen en paddestoelen.
In hun ongerepte bestaan worden deze mensen echter bedreigd door bodemschatten: negentig procent van het Russische aardgas bevindt zich onder de permafrost-grond. En in de 'naaste omgeving' worden steeds meer boortorens opgericht.
Voor deze film, die evenals de beide andere in 2008 werd gedraaid voor de MDR, tekenen twee regisseurs verantwoordelijk: Oxana Evdokimova en Peter Adler.
Een herhaling kunt u bekijken op dinsdag 24 februari om 14:00 uur.

Paris in de Oeral
De beide regisseurs, die de film over Jamal hebben gemaakt, zijn ook degenen, die verleden jaar de laatste van dit drieluik hebben gerealiseerd. Na de ineenstorting van het Sovjet-imperium proberen de mensen in de Oeral op allerlei manieren hun leven opnieuw gestalte te geven in de hoop op die manier het hoofd boven water te houden. Ze passen zich in tal van deelgebieden van he dagelijks leven aan, echter zonder daarbij hun tradities overboord te gooien.
In het kleine plaatsje Paris heeft men, vanwege de overeenkomst in naam dan ook maar een Eifeltoren gebouwd.
Diverse personen komen aan het woord over hun leven en ervaringen, hun wensen, verlangens en hun zicht op de toekomst.
Deze laatste aflevering zal worden herhaald op woensdag 25 februari om 14:00 uur.
Alle drie afleveringen worden uitgezonden in HD-kwaliteit, op het beeldformaat 16:9.

Postbode in de Himalaya — Arte Geo Reportage

Op zaterdag 14 februari, tussen 20:15 uur en 21:00 uur wordt door Arte-televisie een nieuwe aflevering gepresenteerd in de reeks 360 — Geo Reportage. Deze keer is de aflevering getiteld Postbote im Himalaya. Het leven van een postbode Dilip Kumar, die tevens boer is in het dorp Dankhar dat op vierduizend meter hoogte boven het Spiti-dal in de Himalaya ligt, wordt in kaart gebracht in deze film.
Het betreft een Duits-Franse coproductie uit 2007 met een lengte van 43 minuten voor Arte, gerealiseerd door Ines Possemeyer. Zij laat daarin zien hoe Dilip Kumar met zijn vrouw en zes dochters leeft en overleeft in het schrale grensgebied van India naar Tibet. Ieder dag opnieuw moet hij een steile weg van tien kilometer afleggen naar het postkantoor in het dal. En het is de bedoeling dat hij iedere dag de post bezorgt, maar daar blijft het niet bij: hij brengt dan ook enveloppen en postzegels mee, en tevens geld. Aangezien de meeste mensen in het bewuste gebied analfabeet zijn, leest hij hun de brieven ook nog voor. Het ligt voor de hand dat hij dan tevens een antwoord zal opstellen en weer 'op de post' zal doen.
Maar in een gebied dat met enige regelmaat wordt geteisterd door aardverschuivingen is dat niet altijd mogelijk die taak naar behoren te vervullen en als het dorp weken lang van normaal postverkeer is afgesneden, kan hij helemaal niets van zijn werk realiseren. In de zomer van 2007 is het voor Dilip nog moeilijker dan anders: hij wil erbij zijn als de Dalai Lama binnen enkele dagen in de omgeving zal komen. Gelukkig is er een plaatselijke godheid die de voorspelling doet dat de weersomstandigheden hem gunstig gezind zullen zijn.
Deze fascinerend en in menig opzicht voor ons westerlingen — min of meer vergiftigd door steeds nieuwe ontwikkelingen in de technologie — een leerzame reportage zal op zondag 22 februari om 18:05 uur worden herhaald.

Extreme weersomstandigheden in Europa

Natuurrampen
Arte-televisie zendt op donderdag 5 februari, tussen 19:00 uur en 19:45 uur, een reportage uit over extreme weersomstandigheden die Europa zouden kunnen treffen, maar die door hun onvoorspelbaarheid altijd weer als een verrassing komen. Kortom, over natuurrampen en hun gevolgen. De uitzending vindt plaats in het kader van een programma getiteld Wilder Planet, hetgeen niet wil wijzen op een tornado of cycloon die de naam Geert krijgt omdat het er zo wild aan toe gaat.

Witwassen van miljarden door criminelen

Nog drie keer te zien
Het Nederlandse themakanaal met de dwaze naam Holland Doc — alsof het om een regionale zender aan de westkust van ons land, jawel: in de regio Holland, gaat — presenteert de komende dagen nog drie keer de Zembla-documentaire Witwassen doe je zo.
Woensdag 24 december is de film te zien tussen 22:15 uur en 23:00 uur; op donderdag 25 december tussen 17:15 uur en 18:00 uur; en op vrijdag 26 december tussen 20:10 uur en 20:55 uur. Qua uitzendtijd mooi gespreid over die dagen, zodat zo veel mogelijk mensen ervan kunnen kennisnemen.

Het fenomeen
Elk jaar opnieuw worden er vele miljarden aan onrechtmatig verkregen geld door leden van de onderwereld — en volgens de Zembla-documentaire betreft dat vooral buitenlandse criminelen en fraudeurs — naar de bovenwereld gesluisd. In deze film wordt de vraag gesteld en behandeld: Hoe gaat witwassen nu eigenlijk in zijn werk en welke omvang heeft het probleem inmiddels aangenomen? Voorts wordt bekeken wat de bevoegde opsporingsinstanties er nu precies tegen ondernemen.
Zeker in tijden van een enorm omvangrijke, want wereldwijde, financieel-economische crisis — die de belangrijkste slachtoffers ongetwijfeld ook nu onder de minst welgestelden in de westerse maatschappijen zal maken, en globaal genomen, in eerste instantie de armste landen in de derde wereld het hardst zal treffen — is het wellicht niet zo verkeerd om de opsporing van illegaal verkregen geld met wat meer opportunisme ter hand te nemen, en via snelrecht tot het verbeurd verklaren van de gelden in kwestie te geraken. De overheid zal dan een wet moeten aannemen dat juist dit geld ten faveure van de minst bedeelden zal moeten worden aangewend.